Sanitizing และ Disinfecting ต่างกันอย่างไร?

ทำความเข้าใจให้ถูกต้อง เพื่อเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด
ได้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์

     ในอุตสาหกรรมงานบริการทำความสะอาด คำว่า “Sanitizing” และ “Disinfecting” มักถูกนำมาใช้แทนกันอยู่บ่อยครั้ง หลายคนจึงเข้าใจว่าทั้งสองคำมีความหมายเหมือนกัน แต่ในความเป็นจริง แม้ทั้งสองแนวทางจะมีเป้าหมายร่วมกันคือการควบคุมเชื้อจุลินทรีย์บนพื้นผิว แต่ ระดับของประสิทธิภาพ วัตถุประสงค์ และการนำไปใช้งาน มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน

     การเข้าใจความแตกต่างระหว่าง Sanitizing และ Disinfecting อย่างถูกต้อง จะช่วยให้องค์กรสามารถเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดได้เหมาะสมกับประเภทพื้นที่ ลดต้นทุนที่ไม่จำเป็น และสร้างมาตรฐานด้านสุขอนามัยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

Disinfecting คืออะไร?

การฆ่าเชื้อโรคอย่างเข้มข้น เพื่อควบคุมเชื้อก่อโรคโดยเฉพาะ

     Disinfecting คือกระบวนการใช้สารเคมีประเภท Disinfectant (น้ำยาฆ่าเชื้อ) เพื่อกำจัดเชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นอันตรายตามที่ระบุไว้บนฉลากผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะเชื้อแบคทีเรียก่อโรคและเชื้อก่อโรคชนิดต่าง ๆ (Pathogens)

     ผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้ถูกออกแบบมาเพื่อ “ทำลายเชื้อ” อย่างจริงจังในระดับสูง และในหลายกรณีอาจครอบคลุมเชื้อไวรัสหรือเชื้อรา ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด

     ในเชิงมาตรฐานด้านสาธารณสุข ผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อจะต้องสามารถลดจำนวนเชื้อแบคทีเรียก่อโรคได้ถึง 99.999% ภายในระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งโดยทั่วไปจะอยู่ในช่วงมากกว่า 5 นาที แต่ไม่เกิน 10 นาที เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด 

เหมาะสำหรับพื้นที่ เช่น

       ♦ โรงพยาบาล

       ♦ คลินิกและสถานพยาบาล

       ♦ ห้องตรวจรักษา

       ♦ ห้องน้ำสาธารณะที่มีความเสี่ยงสูง

       ♦ พื้นที่สัมผัสร่วมที่ต้องการมาตรการควบคุมเชื้อเข้มข้น

       ♦ พื้นที่หลังเกิดเหตุปนเปื้อนเชื้อโรค

กล่าวง่าย ๆ คือ Disinfecting = การฆ่าเชื้อในระดับเข้มข้น เพื่อควบคุมเชื้อก่อโรคโดยตรง

Sanitizing คืออะไร?

ลดจำนวนจุลินทรีย์ให้อยู่ในระดับปลอดภัย

     Sanitizing คือกระบวนการใช้สารเคมีประเภท Sanitizer เพื่อลดจำนวนจุลินทรีย์บนพื้นผิวให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยต่อการใช้งานหรือการสัมผัส โดยไม่ได้มีเป้าหมายในการกำจัดเชื้อทั้งหมด 100%

     กล่าวคือ Sanitizer ไม่จำเป็นต้องฆ่าจุลินทรีย์ทุกชนิด แต่ต้องลดจำนวนเชื้อให้อยู่ในระดับที่ไม่ก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านสุขอนามัย

     โดยทั่วไป Sanitizer จะเน้นควบคุมแบคทีเรียเป็นหลัก และไม่ได้ออกแบบมาเพื่อกำจัดไวรัสหรือเชื้อราในระดับเดียวกับ Disinfectant

     ในบางมาตรฐาน เช่น พื้นที่บริการอาหาร ผลิตภัณฑ์ Sanitizer ต้องสามารถลดจำนวนเชื้อแบคทีเรียได้ถึง 99.999% ภายใน 30 วินาที ซึ่งถือว่าออกฤทธิ์ได้รวดเร็วมาก

เหมาะสำหรับพื้นที่ เช่น

       ♦ ห้องครัวเชิงพาณิชย์

       ♦ ร้านอาหาร

       ♦ โรงอาหาร

       ♦ พื้นที่เตรียมอาหาร

       ♦ โต๊ะรับประทานอาหาร

       ♦ อุปกรณ์สัมผัสอาหาร

       ♦ พื้นที่ที่ต้องการควบคุมสุขอนามัยเป็นประจำ

กล่าวง่าย ๆ คือ Sanitizing = ลดเชื้อให้อยู่ในระดับปลอดภัยสำหรับการใช้งาน

เปรียบเทียบแบบเข้าใจง่าย

แล้วควรเลือกใช้อะไร?

การเลือกใช้ควรขึ้นอยู่กับ “วัตถุประสงค์ของการทำความสะอาด” มากกว่าการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่แรงที่สุดเสมอไป

หากดูแลพื้นที่บริการอาหาร

ควรเน้น Sanitizer

เพราะเหมาะกับการควบคุมสุขอนามัยบนพื้นผิวสัมผัสอาหารและออกฤทธิ์รวดเร็ว

หากดูแลสถานพยาบาล

ควรเน้น Disinfectant

เพราะต้องการการควบคุมเชื้อก่อโรคในระดับสูง

หากให้บริการ Green Cleaning

ควรพิจารณาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เลือกผลิตภัณฑ์ที่มีประสิทธิภาพเพียงพอและมีความปลอดภัยต่อผู้ใช้งาน รวมถึงลดการใช้สารเคมีรุนแรงเกินความจำเป็น

หากเพียงต้องการขจัดคราบสกปรกทั่วไป

ไม่จำเป็นต้องใช้ทั้ง Sanitizer หรือ Disinfectant เสมอไป

การใช้ น้ำยาทำความสะอาดอเนกประสงค์ (All-Purpose Cleaner) อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า ประหยัดกว่า และลดการใช้สารเคมีโดยไม่จำเป็น

ทำความสะอาดอย่างถูกวัตถุประสงค์ คือมาตรฐานของมืออาชีพ

ในงานบริการทำความสะอาดมืออาชีพ “สะอาด” ไม่ได้หมายถึงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่แรงที่สุด แต่หมายถึง การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับประเภทพื้นที่ ความเสี่ยง และวัตถุประสงค์ของการดูแล

เมื่อเข้าใจความแตกต่างระหว่าง Sanitizing และ Disinfecting อย่างถูกต้อง องค์กรจะสามารถออกแบบมาตรฐานด้านสุขอนามัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และคุ้มค่ามากยิ่งขึ้น ทั้งต่อผู้ใช้อาคาร ผู้ปฏิบัติงาน และสิ่งแวดล้อมในระยะยาว